Các bệnh lành tính tuyến vú

Đăng vào 06/02/2018

Tuyến áp dụng.

 

Tất cả các tuyến.

 

Người thực hiện.

 

Bác sĩ chuyên khoa phụ sản và bác sĩ đã được bổ túc về phụ sản.

 

Các bệnh lành tính của vú được phân chia theo các nhóm: đau vú, u xơ tuyến vú, u nang tuyến vú, tiết dịch vú, áp xe vú, rối loạn tiết sữa, u vú lành tính.

Đối với tuyến xã chỉ khám phát hiện và chuyển tuyến trên, điều trị áp dụng từ tuyến huyện trở lên.

Các bệnh lành tính tuyến vú thường có triệu chứng đau vú. Có thể đau theo chu kỳ hoặc không theo chu kỳ, người bệnh thường có cảm giác nặng, căng ở vú trong tuần trước khi hành kinh và mất đi sau khi thấy kinh, được coi là đau vú có chu kỳ. Đau vú không theo chu kỳ có thể kết hợp với giãn ống tuyến, được phát hiện qua chụp vú.

 

1. Hoại tử mô mỡ.

-          Thường gặp sau chấn thương, hoặc tổn thương do sinh thiết, có thể gặp khối cứng, co kéo núm vú. Phải sinh thiết để loại trừ ung thư vú.

-          Điều trị: phải chích lấy khối hoại tử, có thể kết hợp với các thuốc nội tiết như danazol: 200 mg x 2 viên/ngày, tamoxifen 100 mg x 2 viên/ngày, mỡ progestogel bôi vú từ ngày 12 đến ngày 25 của chu kỳ kinh.

2. U xơ tuyến vú.

-          Là khối u có vỏ bọc, có thể gặp ở một hoặc hai bên vú. Thường là khối u cứng, di động và có kích thước to nhỏ khác nhau.

-          Điều trị: bóc khối u.

3. U philoid: là loại u tuyến xơ với lớp đệm phát triển nhanh, dễ tái phát.

-          Điều trị cắt khối u, vì khối u to dễ tái phát nên cắt bỏ vú.

4. Xơ nang tuyến vú.

Là khối u khu trú hoặc lan tỏa, mật độ mềm, gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ hoặc tiền mãn kinh.

-          Nguyên nhân do mất cân bằng nội tiết.

-          Chẩn đoán: sờ thấy các khối mềm xuất hiện vào nửa sau của chu kỳ kinh, có thể ở cả hai bên vú, chọc tế bào để loại trừ ung thư.

-          Điều trị: vitamin E 400 đv/ngày.

5. Bệnh nang tuyến vú.

Thường gặp ở phụ nữ tuổi 35 - 50, rất hiếm gặp ở phụ nữ trẻ < 25 tuổi. Nang thường là những khối riêng rẽ, di động, mật độ căng. Chọc hút dịch nang có màu vàng chanh hoặc nâu. Nếu dịch hút ra là máu thì phải sinh thiết sau hút dịch để loại trừ ung thư, sau chọc hút nếu nang tái phát thì phải hút lại và điều trị phẫu thuật bóc nang.

6. Các bệnh có tiết dịch núm vú.

Tiết dịch núm vú ngoài thời kỳ nuôi con bú có thể do các nguyên nhân sau:

+        Giãn hoặc xơ nang ống tuyến.

+        Tăng tiết sữa kết hợp với vô kinh, vô sinh.

+        Papilloma ống tuyến.

+        Ung thư vú.

-          Khám lâm sàng cần lưu ý: màu sắc dịch tiết (trong, lẫn máu, hoặc có màu khác) có kèm theo khối u, có nhiều tia hay một tia, dịch ra liên tục hay từng đợt, ra tự nhiên hay vắt, dịch ra có liên quan với kỳ kinh, có uống thuốc tránh thai hay uống estrogen

-          Xử trí tùy theo tổn thương

7. Viêm tuyến vú và áp xe vú.

-          Tham khảo bài “Sốt sau đẻ”.

8. Vú bất thường: có thể gặp những trường hợp vú teo, vú kém phát triển hoặc phì đại tuyến vú, cần phẫu thuật tạo hình.

 

(Nguồn: Hướng dẫn QG về các dịch vụ CSSKSS năm 2009)